Hoe werkt het?

Producten met het logo bevatten minder zout, suiker en verzadigde vetten, en soms ook meer vezel. Dankzij het logo ziet u in één oogopslag of u een gezonde keuze maakt binnen een voedingscategorie. Denk hierbij aan een frisdrank met minder suiker, een gezonde sandwich in het bedrijfsrestaurant of kaas met minder verzadigd vet en zout. Een groen logo staat op de betere keuze uit de basisvoedingsmiddelen met veel nuttige voedingsstoffen (zoals brood, melk en groenten en fruit), een blauw logo op voedingsmiddelen die niet tot de basisvoeding behoren (zoals soepen, sauzen en snacks). Hierdoor wordt het makkelijker om producten te kiezen die passen binnen een gezonder voedingspatroon.

Productcriteria

Een product kan het logo krijgen als de producent zich aanmeldt bij de Stichting en als na toetsing blijkt dat aan alle criteria is voldaan. De criteria voor de hoeveelheid verzadigd vet, transvet, toegevoegd suiker en zout zijn vastgesteld door een onafhankelijke Wetenschappelijke Commissie aan de hand van internationale en national richtlijnen. Ze zijn afgestemd met de criteria van het voorlichtingssysteem van het Voedingscentrum.

De criteria zijn niet voor elk product gelijk. In fruit zit natuurlijk veel minder vet dan in margarine. Daarom hebben we de voedingsmiddelen in zogenaamde ‘productgroepen’ ingedeeld, zodat de makkelijke keuze in elke categorie te maken is. Sommige productgroepen behoren tot de basisvoedingsmiddelen, zoals groenten- en fruitproducten en melkproducten, omdat ze veel nuttige voedingsstoffen bevatten (groen logo). Voor andere productgroepen, zoals snacks, geldt dit niet (blauw logo). Voor cateringorganisaties zijn criteria gemaakt voor bereide producten en buffetten. Hieronder vindt u de groepen en criteria.

Het logo helpt u dus bij het samenstellen van een gezondere voeding!

Productcriteria Stichting Ik Kies Bewust ( Adobe PDF-bestand)

Toetsing

Voedingsproducenten die met een product in aanmerking willen komen voor het logo melden zich aan bij de Stichting. Vervolgens toetst SGS, een onafhankelijk toetsingsinstituut, de voedingskundige samenstelling van het aangemelde product. De Stichting heeft daarnaast richtlijnen opgesteld voor het gebruik van het logo op de verpakkingen. De richtlijnen en het contract zijn op te vragen bij de Stichting.

Op willekeurige momenten in het jaar wordt gecontroleerd of producten terecht het logo gebruiken. Bij deze controles wordt gelet op voedingskundige samenstelling, maar ook op het juiste gebruik op de verpakking.

Het logo

Er zijn twee verschillende uitvoeringen van het Vinkje: een groene en een blauwe versie.

Het groene logo met de tekst 'gezondere keuze' staat voor de gezondere keuze binnen een groep van basisproducten. Basisproducten zijn producten met veel nuttige voedingsstoffen. De volgende productgroepen komen in aanmerking voor een groen logo:

Groente en fruit (incl. vruchtensappen)
Koolhydraatbronnen (o.a. aardappelen, pasta, brood, rijst, graanproducten)
Water
Oliën, vetten inclusief smeerbare vetten
Vlees, vis, gevogelte, vleesvervangers
Zuivelproducten
Maaltijden (o.a. belegde broodjes, maaltijdmixen, gemengde salades)

Het blauwe logo met de tekst 'bewuste keuze' helpt bij het maken van een keuze bij producten die niet tot de basisvoeding behoren, zoals soepen, sauzen en tussendoortjes. De volgende productgroepen komen in aanmerking voor een blauw logo:

Soepen
Sauzen (maaltijdsauzen en andere sauzen op waterbasis of emulsies)
Snacks
Dranken (met uitzondering van zuivel, water en vruchtensappen)
Broodbeleg (met uitzondering van kaas en vleeswaren)
Overige producten (producten die niet onder alle genoemde productgroepen vallen)

Effect van het logo op de inname van voedingsstoffen

Als je in een gemiddelde voeding normale producten vervangt door producten die voldoen aan de eisen van het logo, dan kun je al een stuk gezonder eten. Dit hebben onderzoekers van de Vrije Universiteit uitgerekend. Zij hebben een dagmenu gemaakt, gebaseerd op onderzoek naar wat een gemiddelde Nederlander eet (gemiddeld dagmenu). Daarna hebben ze gewone producten in dit menu vervangen door producten met het logo en gekeken wat dat betekent voor de inname van energie, vetten, suiker, zout (natrium) en voedingsvezel. Hieruit blijkt dat iemand die alleen bestaande producten met het logo kiest, veel meer eet volgens de richtlijnen van het Voedingscentrum. Door dus voor al je producten te kiezen voor producten met het logo, ga je vanzelf gezonder eten. De resultaten van de berekening staan hier weergegeven.

Gezonder dagmenu met het Vinkje.

Nutriënt	Internationale aanbevelingen voor voeding	Gemiddeld dagmenu*	Ik Kies Bewust-dagmenu **
Energie	2000 kcal	2119 kcal	1783 kcal
Verzadigde vetzuren	< 10 en%	< 15,7 en%	< 8,4 en%
Transvetzuren	< 1 en%	< 1,2 en%	< 0,1 en%
Suiker	< 10 en% vrij suiker	< 13,2 en% toegevoegd suiker	< 5,6 en% toegevoegd suiker
Natrium	< 2400 mg	< 2858 mg	< 2335 mg
Vezel	> 25 g	> 18 g	> 25 g

* Gemiddeld dagmenu = gemiddelde van drie dagmenu's (gebaseerd op gegevens uit "Zo eet Nederland", 1998)
** Ik Kies Bewust-dagmenu = zelfde menu als "gemiddeld dagmenu", alleen met vervanging van standaardproducten (die niet voldoen aan de criteria voor het logo) door producten die wel voldoen aan de criteria van het logo.

Effecten op productverbetering

Producenten moeten vaak wat aan hun producten verbeteren om het logo te mogen gebruiken. Onderzoekers van de Vrije Universiteit hebben onderzocht wat voor effecten deelname aan Ik Kies Bewust heeft op de productsamenstelling. Uit dit onderzoek bleek dat in verschillende productgroepen zowel de aangepaste als de nieuw ontwikkelde producten duidelijk lagere gehaltes hadden van verzadigd vet, zout (natrium), en/of toegevoegd suiker. Bij verschillende productgroepen was ook het vezelgehalte aanzienlijk verhoogd.